De wetgever heeft NIRAS twee opdrachten toevertrouwd inzake inventaris:

	ten eerste is NIRAS belast met het opmaken van een inventaris van al het radioactieve afval dat zich op Belgisch grondgebied bevindt. Deze opdracht wordt "inventaris van radioactief afval" genoemd;
	ten tweede moet de instelling een inventaris opmaken van alle installaties en sites op Belgisch grondgebied die radioactieve stoffen bevatten. Deze opdracht wordt "inventaris van de nucleaire passiva" genoemd.

De inventaris van radioactief afval

Overeenkomstig de bepalingen van het koninklijk besluit van 16 oktober 1991, heeft NIRAS de opdracht om permanent een kwantitatieve en kwalitatieve inventaris bij te houden van al het huidige en toekomstige radioactieve afval op Belgisch grondgebied, inclusief de overtollige splijtstoffen en het radioactieve afval uit nucleaire installaties die zullen worden ontmanteld. Deze inventaris is een essentiële voorwaarde voor een optimaal beheer in alle veiligheid, zowel op korte als op lange termijn. Met deze inventaris zal NIRAS, onder andere, de afmetingen van haar verwerking/conditionerings-, opslag- en bergingsinstallaties kunnen bepalen.

De laatste ramingen van de hoeveelheid radioactief afval die België in de toekomst moet beheren, lopen tot het jaar 2070. Deze ramingen steunen op een referentiescenario dat ervan uitgaat dat elk van de zeven Belgische commerciële kernreactoren (4 in Doel en 3 in Tihange) gedurende 40 jaar geëxploiteerd zullen worden. Dit referentiescenario houdt rekening met de wet van 31 januari 2003 houdende de geleidelijke uitstap uit kernenergie voor industriële elektriciteitsproductie (de officiële tekst is beschikbaar op de website van het Belgisch Staatsblad).
De hypothese van NIRAS is dat de exploitatieperiode van elke reactor zal worden gevolgd door een stilleggingsperiode van 5 tot 10 jaar, zodat de activiteit in de reactor kan afnemen. Daarna volgt een periode van een tiental jaar om de kern van de reactor en de rondom liggende structuren en gebouwen te ontmantelen. Het ontmantelingsafval van de zeven Belgische commerciële kernreactoren, dat vooral tot de categorie A zal behoren, zal dus voorkomen tussen 2021 en 2040. Nog volgens de hypothese van NIRAS zullen de ontmantelingswerkzaamheden pas 30 jaar later echt worden beëindigd, met de ontmanteling van gebouw 136 (opslaggebouw voor hoogactief verglaasd afval op de site van Belgoprocess).

Volgens de recentste ramingen, gebaseerd op de gegevens beschikbaar op 1 januari 2001, bedraagt het volume afval dat NIRAS tot in 2070 zal moeten beheren:

- 70.500 m³ afval van categorie A;
- 8.900 m³ afval van categorie B;
- 2.100 tot 4.700 m³ afval van categorie C.

Deze ramingen kunnen in de toekomst veranderen omdat ze afhankelijk zijn van talrijke factoren (vrijgavecriteria (*), technologieën, wettelijke bepalingen) die ook in de tijd kunnen veranderen.



70.500 m³ afval van categorie A
(laag- of middelactief en kortlevend afval)

Eind 2004 lag iets meer dan 13.150 m³ (bron: Belgoprocess) afval van categorie A opgeslagen op de site van Belgoprocess. Het volume radioactief afval van categorie A, dat ongeveer 80% van het tot 2070 verwacht totaal volume radioactief afval van alle categorieën vertegenwoordigt, is gebaseerd op de prognoses van de afvalproducenten. Dit volume bestaat uit courant geproduceerd afval en afval afkomstig van de ontmanteling van stilgelegde nucleaire installaties.

Volgens de recentste ramingen (1 januari 2001) wordt het volume afval van categorie A uit de courante productie, dat verwacht wordt tot 2070, geraamd op ongeveer 18.700 m³; het volume afval van categorie A afkomstig van de ontmantelingswerkzaamheden wordt geraamd op ongeveer 51.800 m³. (NIRAS verwacht dat een groot gedeelte van het ontmantelingsafval van zeer lage activiteit zal zijn.)

Deze ramingen zijn gebaseerd op internationale vrijgavecriteria (*), die vooruitlopen (zonder er evenwel helemaal mee overeen te komen) op de criteria gepubliceerd in het koninklijk besluit van 20 juli 2001 dat de bevoegdheden van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle bepaalt (zie tekst op de website van het FANC). De ramingen van de productie en het verder beheer van het ontmantelingsafval zijn moeilijker te bepalen dan voor het courant geproduceerde afval omdat deze activiteiten zich over lange periodes (ongeveer 50 jaar) uitstrekken.


8.900 m³ afval van categorie B
(laag- of middelactief en langlevend afval)

Eind 2004 lag iets meer dan 3.900 m³ (bron: Belgoprocess) afval van categorie B opgeslagen op de site van Belgoprocess. Dit afval was hoofdzakelijk afkomstig van de activiteiten van de vroegere proefopwerkingsinstallatie Eurochemic.

Volgens de hypotheses van NIRAS (gebaseerd op de ramingen van 1 januari 2001), zal het maximaal volume bijkomend afval ongeveer 5.000 m³ bedragen. Dit volume zal afkomstig zijn van de geleidelijke repatriëring van het afval uit de opwerking van Belgische verbruikte kernbrandstof door het Franse bedrijf COGEMA (ongeveer 100 m³), de sanering van de nucleaire passiva en de ontmantelingswerken.


2.100 tot 4.700 m³ afval van categorie C
(hoogactief en langlevend afval)

Eind 2004 bedroeg de voorraad geconditioneerd afval van categorie C 244,4 m³ (bron: Belgoprocess). Deze bestond uit 195 m³ verglaasd afval van Eurochemic, 20 m³ gecementeerd afval afkomstig van de exploitatie van de Pamela-installatie en 29,4 m³ verglaasd afval afkomstig van COGEMA.

Als alle bestaande en toekomstige verbruikte kernbrandstof wordt opgewerkt, zal het volume afval van categorie C reeds opgeslagen op de site van Belgoprocess (244,4 m³) met ongeveer 1.860 m³ stijgen.

Indien men volledig zou afzien van de opwerking van de bestaande verbruikte kernbrandstof en de kernbrandstof die nog zal worden geproduceerd in het kader van het Belgische nucleaire programma, zou het afval van categorie C in het totaal 4.700 m³ bedragen tegen 2070.



De inventaris van de nucleaire passiva

De opdracht van NIRAS werd uitgebreid door de publicatie van de programmawet van 12 december 1997 (de officiële tekst is beschikbaar op de website van het Belgisch Staatsblad). NIRAS is sindsdien belast met de inventaris van alle nucleaire installaties en alle sites op Belgisch grondgebied die radioactieve stoffen bevatten. De officiële wettelijke benaming van deze opdracht is "inventaris van de nucleaire passiva".

De inventaris van de nucleaire passiva is een opdracht van openbaar belang. Hij moet op lange termijn een beter beheer mogelijk maken om de veiligheid van de mens en het leefmilieu op ethische wijze te garanderen.


De inventaris van de nucleaire passiva omvat:

Tweede vijfjaarlijks rapport over de inventaris

Het tweede rapport over de inventaris ligt in de lijn van het eerste rapport. Naast het bijwerken van de informatie die in het eerste rapport werd verzameld, ontwikkelt dit tweede rapport bepaalde aspecten die eerder slechts zeer oppervlakkig werden behandeld. Het legt in het bijzonder de basis voor een methodologie voor de evaluatie van de beschikbaarheid van de financiële middelen verbonden aan de provisies die door de betrokken financieel verantwoordelijken worden aangelegd om hun toekomstige nucleaire kosten op het gewenste ogenblik te dekken.

	Inventaris van de nucleaire passiva (Persbericht van 11.03.2008 - PDF - 35 K)
	Inventaris van de nucleaire passiva (Persdossier van 11.03.2008 - PDF - 150 K)
	Inventaris van de nucleaire passiva (Presentatie van 11.03.2008 - PDF - 205 K)
	Inventaris van de nucleaire passiva (Synthese - PDF - 452 K)