Waar komt radioactief afval vandaan?
	Waarop lijkt radioactief afval?
	Wat zijn de specifieke kenmerken van radioactief afval?
	Wat verstaat men onder afval van categorie A?
	Over welke volumes afval gaat het?

Waar komt radioactief afval vandaan?

Elke menselijke activiteit brengt afval voort. De activiteiten tijdens dewelke de mens gebruik maakt van radioactiviteit ontsnappen niet aan deze regel. Zo wordt er afval geproduceerd bij de productie van elektriciteit in kerncentrales, de fabricage en assemblage van kernbrandstof, het onderzoek naar kernenergie in het algemeen, maar ook bij de ontmanteling van stilgelegde nucleaire installaties en de toepassingen van radioactiviteit in de geneeskunde, de landbouw en de industrie. Een deel van dit afval is radioactief.

Wilt u er meer over weten? Raadpleeg dan onze rubriek over de oorsprong van radioactief afval.

Kerncentrales	Nucleaire geneeskunde	Radiografie van lasnaden (industrie)

Waarop lijkt radioactief afval?

Het meeste radioactieve afval is gelijk aan industrieel en gewoon huishoudelijk afval. Het gaat om diverse voorwerpen (werktuigen, buizen, leidingen, kabels, filters, beschermende kledij, papier, plastic, injectienaalden, flacons, enz.) en materialen (beton, metalen, enz.) die in aanraking zijn gekomen of waarvan men vermoed dat ze in aanraking zijn gekomen met een radioactieve bron, en om de radioactieve bronnen zelf.

Afval afkomstig van kerncentrales	Mondstukken van beschermende maskers	Injectienaalden
Verlichtingsbuizen	Kabels	Container met niet-geconditioneerd afval

Wat zijn de specifieke kenmerken van radioactief afval?

Alles wat ons omringt is in min of meerdere mate radioactief: lucht, planten, water, gesteenten, bouwmaterialen, enz. Zelfs het menselijk lichaam bevat radioactieve stoffen. We zijn dus allen permanent blootgesteld aan een natuurlijke dosis radioactiviteit. Ioniserende stralen bereiken ons vanuit de aardkorst, zijn aanwezig in de atmosfeer en overal elders in het heelal.

Hoewel deze stralen levende cellen kunnen beschadigen, zijn de natuurlijke radioactiviteitsdoses onschadelijk voor de mens. Ons organisme produceert namelijk voortdurend nieuwe cellen die de beschadigde cellen vervangen. Radioactief afval kan wel gevaarlijk zijn omdat het de mens en het leefmilieu blootstelt aan bijkomende stralingsdoses.

De activiteit van een radioactieve stof neemt spontaan af. Daarom wordt ook de straling die uitgezonden wordt door radioactief afval na een tijdje onschadelijk voor de mens.

Wilt u er meer over weten? Raadpleeg dan onze rubriek over het verschijnsel van radioactiviteit en onze informatiefiche: "Radioactiviteit, een inleiding".


Wat verstaat men onder afval van categorie A?

Het afval waarvan sprake is in dit dossier is zogenaamd afval "van categorie A", dit wil zeggen geconditioneerd laag- en middelactief kortlevend afval. Het wordt verkregen na verwerking en conditionering van niet-geconditioneerd laag- of middelactief afval. Het kan niettemin uiterst kleine hoeveelheden radionucleïden met lange levensduur bevatten.

Omdat de activiteit ervan voldoende gering is en de levensduur voldoende kort, kan dit afval aan de oppervlakte geborgen worden. Een dergelijke berging moet worden gecontroleerd gedurende een periode van enkele honderden jaren (ongeveer 200 tot 300 jaar).

Wilt u er meer over weten? Raadpleeg dan onze rubriek over de classificatie van radioactief afval.

Over welke volumes afval gaat het?

Na het reduceren van het volume, produceert elke Belg ongeveer 1 m³ industrieel en gewoon huishoudelijk afval per jaar. De hoeveelheid geproduceerd afval van categorie A komt voor elke Belg ongeveer neer op een derde van een blikje frisdrank.

Het afval van categorie A vertegenwoordigt meer dan 80% van het radioactieve afval, zonder onderscheid volgens categorie. Op 31 december 2003 was iets meer dan 12.200 m³ (bron: Belgoprocess) van dit afval opgeslagen op de site van Belgoprocess, de industriële dochtermaatschappij van NIRAS op de site van Mol-Dessel. Volgens de meest recente ramingen, gebaseerd op gegevens van 1 januari 2001, bedraagt het volume afval van categorie A dat NIRAS tot in 2070 zal moeten beheren, 70.500 m³.

Wilt u er meer over weten? Raadpleeg dan onze rubrieken over de opslag en de inventaris van radioactief afval.

______________


Zolang zijn straling niet is afgenomen en onschadelijk is geworden voor de mens en het leefmilieu, moet het radioactieve afval op heel specifieke wijze worden beheerd. In België is het de opdracht van NIRAS, sinds haar oprichting in 1980, erop toe te zien dat dit afval niemand schade berokkent. Daartoe heeft NIRAS een a systeem voor het beheer van radioactief afval opgezet.


U vindt niet wat u zoekt? Stuur ons uw vragen en opmerkingen.