In België is het korte- en middellangetermijnbeheer van radioactief afval perfect onder controle. Om de mens en het leefmilieu te beschermen tegen de mogelijke hinder van de straling die door dit afval wordt uitgezonden, heeft NIRAS een specifiek beheersysteem opgezet. Het hoofddoel van dit systeem is de veiligheid te garanderen, zowel vandaag als in de toekomst. Om dat doel te bereiken, bestaat het systeem uit verschillende fasen.

Preventie, sortering en identificatie

De eerste fase van het beheersysteem voor radioactief afval speelt zich af "aan de bron", dit wil zeggen op de site van de producenten van het afval. Deze fase is drievoudig: ze omvat de preventie, de sortering en de identificatie van het radioactieve afval.

NIRAS voert in de eerste plaats een voorkomingsbeleid ten aanzien van de producenten van radioactief afval. Ze moedigt hen ertoe aan de hoeveelheid afval die ze produceren zoveel mogelijk te beperken, met name door het recycleren en recupereren van de materialen. Deze inspanning uit zich jaar na jaar in een daling van het volume radioactief afval dat in België geproduceerd wordt.

Daarnaast moeten de producenten, zoals voor de selectieve ophaling van huishoudelijk afval, hun afval sorteren volgens zijn kenmerken (vast of vloeibaar, brandbaar of persbaar, laagactief of hoogactief, al dan niet met langlevende radio-elementen, enz.).

Ten slotte zijn de producenten van radioactief afval verplicht duidelijk de inhoud aan te geven van de verpakkingen die ze aan NIRAS leveren, en diens richtlijnen na te leven.


Volumereductie

De tweede fase van het beheersysteem voor radioactief afval is de verwerking. Deze bestaat erin zoveel mogelijk het volume van het afval te reduceren. De verwerking vindt plaats op de site van Belgoprocess, de industriële dochtermaatschappij van NIRAS in Mol-Dessel (sommige producenten verwerken zelf hun afval op hun eigen site, onder toezicht van NIRAS).

Wilt u er meer over weten? Raadpleeg dan onze rubriek over de verwerking.


Stabilisering en insluiting

Als het volume van het radioactieve afval is gereduceerd, moet een compact en stabiel materiaal worden verkregen dat gemakkelijk kan worden gehanteerd. Dat is het doel van de derde fase van het beheersysteem voor radioactief afval: de conditionering. Deze fase is tweevoudig: ze bestaat er in de eerste plaats in het radioactieve afval, waarvan het volume is gereduceerd, in te sluiten in een verpakking (een stalen vat van 400 liter) en het vervolgens te stabiliseren door middel van een geschikt materiaal (over het algemeen mortel of bitumen).

De conditionering, die onlosmakelijk verbonden is met de verwerking, vindt eveneens plaats op de site van Belgoprocess (sommige producenten conditioneren zelf hun afval op hun eigen site, onder toezicht van NIRAS). Na afloop van deze derde fase wordt het radioactieve afval "geconditioneerd afval" genoemd.

Wilt u er meer over weten? Raadpleeg dan onze rubriek over de conditionering.


Tijdelijke opslag

Nadat het verwerkt en geconditioneerd is, wordt al het Belgische radioactieve afval opgeslagen in speciaal daartoe ontworpen gebouwen op de site van Belgoprocess. Dat is het doel van de vierde fase van het beheersysteem dat door NIRAS is ontwikkeld. De opslaggebouwen garanderen de bescherming van de mens en het leefmilieu tegen de straling die het afval uitzendt. Hoe groter de straling, hoe dikker de betonnen muren. Bovendien zijn alle gebouwen uitgerust met gepaste afschermingsvoorzieningen en, indien nodig, met afstandsbedieningssystemen.

Wilt u er meer over weten? Raadpleeg dan onze rubriek over de opslag.

	De gebouwen 150 (in het wit) en 151 (in het blauw) zijn de twee gebouwen waarin momenteel het afval van categorie A is opgeslagen.

Beheer op lange termijn

Hoewel de opslag op korte en middellange termijn een veilige oplossing is voor al het geconditioneerde radioactieve afval, blijft het een tijdelijke oplossing. De levensduur van de gebouwen (ongeveer 80 tot 100 jaar) is immers lager dan de periode tijdens dewelke het afval moet worden gecontroleerd (in het geval van het afval van categorie A kan deze periode 200 tot 300 jaar duren). Daarom verricht NIRAS grondig onderzoek om na te gaan welke oplossingen overwogen kunnen worden om het radioactieve afval te beheren op lange termijn. Dat is het doel van de laatste fase van het beheersysteem voor radioactief afval en het thema van het volgende deel van dit dossier.


U vindt niet wat u zoekt? Stuur ons uw vragen en opmerkingen.